Sıvı Plastik Nasıl Yapılır? Evde ve Atölyede Poliüretan Plastik Döküm Rehberi
Sıvı plastik döküm (iki bileşenli poliüretan döküm reçinesi ile plastik döküm), çelik enjeksiyon kalıplarına ve yüksek tonajlı pres makinelerine yatırım yapmadan; evde plastik döküm atölyelerinde, prototip stüdyolarında ve seri imalathanelerde esnek silikon kalıplar içerisine oda sıcaklığında (23–25 °C) sıvı reçine dökerek dakikalar içinde 70–75 Shore D sertliğinde darbe dayanımlı plastik parçalar üretme yöntemidir. Arama motorlarında "sıvı plastik nasıl yapılır", "plastik döküm nasıl yapılır" veya "sert plastik döküm nasıl yapılır" diye araştıran pek çok uygulayıcı; hurda termoplastikleri eritmeye çalışarak (kontrolsüz sıcak sıvı plastik uygulaması) zehirli duman ve yüksek çekme/çarpılma sorunuyla karşılaşmakta ya da yavaş kürlenen reçineler kullanarak tek bir silikon kalıbı 24 saat boyunca kilitlemektedir. Oysa oda sıcaklığında çalışan iki bileşenli termoset sertleşen sıvı plastik sistemlerinde Poliol (A bileşeni) ve MDI İzosiyanat (B bileşeni) hassas teraziyle tartılıp 30 saniye karıştırıldığında su akışkanlığında (100–200 mPa·s) kalıp oyuklarını doldurur, 2–3 dakikada jelleşir ve 10–15 dakikada kalıptan çıkarılarak aynı silikon kalıptan günde onlarca seri baskı alınmasını sağlar.
Hızlı Mühendislik Özeti: AP902 ve CarboThane Sıvı Plastik Döküm Standartları (Resmî TDS)
- A Bileşenini 3 Dakika Çalkalama Kuralı (Kritik): Döküme başlamadan önce A bileşeni (Poliol) minimum 3 dakika boyunca güçlüce çalkalanmalı ve dibe çöken krema kıvamındaki katkıların tamamen homojenleştiği kontrol edilmelidir (çalkalanmazsa döküm şişme ve köpürme yapar). B bileşeni (İzosiyanat) ise hava kabarcığı hapsetmemesi için asla çalkalanmaz.
- Standart Hızlı Sıvı Plastik (AP902 — Ağırlıkça 100 : 100 / 1:1): Eşit ağırlıkta tartılır,
30 saniyekarıştırılır;23–25 °Cortamda120–200 saniyedejelleşir,220–240 saniyedeiplikleşir, 10–15 dakikada kalıptan çıkarılır ve 90–120 dakika sonra zımparalanabilir (70–75 Shore Dbej/krem rijit plastik). - Karbon Güçlendirmeli Mühendislik Sistemi (CarboThane — Ağırlıkça 100 : 80): Standart
100 birim A : 80 birim B(veya ekstra darbe sönümleme istenen parçalarda100 : 60/100 : 70) oranında tartılır; malzeme ve ortam sıcaklığı zorunlu olarak ≥ 23 °C olmalıdır (23 °Caltında kristalleşme ve kırılganlık oluşur).30 saniyekarıştırma ve2 dakikareaksiyonla 10–12 dakikada kalıptan çıkar (75 Shore D). - Boyama ve Astar Standardı (PolyGrip — Ağırlıkça 10 : 1): Poliüretan parçalar kalıp ayırıcıdan arındırılıp çizmeyen keçeyle matlaştırıldıktan sonra ağırlıkça
10 birim Astar : 1 birim Sertleştiricioranındaki iki bileşenli astar ile (1,7 mmmeme çapı,maks. 3 saatçalışma süresi,24 saatzımpara süresi) boyaya hazırlanır.
1. Sıvı Plastik Döküm Nedir? Poliüretan Döküm Reçinesi Nasıl Çalışır?
Poliüretan döküm nedir sorusunun endüstriyel yanıtı; eter bazlı poliol/katkı fazı (A komponenti) ile MDI izosiyanat fazının (B komponenti) oda sıcaklığında karıştırılarak ekzotermik (ısı veren) polimerizasyonla katı bir termoset döküm plastik gövdeye dönüşmesidir. Halk arasında sıvı plastik, sıvı poliüretan, dökme poliüretan, döküm poliüretan veya poliüretan reçine sıvı plastik olarak adlandırılan bu sistemler, karıştırıldığı anda su gibi akışkan (100–200 mPa·s) olduğu için basınçlı enjeksiyon makinesine ihtiyaç duymadan yerçekimiyle en dar kalıp detaylarına yerleşir.
Genel amaçlı dekoratif parça, mobilya aksesuarı, söve, heykel ve prototip çoğaltma işlerinde Ancapol AP902 Sıvı Plastik Poliüretan Döküm Reçinesi (ağırlıkça 100:100 / 1:1, 70–75 Shore D) kullanılırken; otomotiv klipsleri, fonksiyonel prototipler ve yüksek darbe/ısı dayanımı gerektiren endüstriyel kalıp parçalarında karbon güçlendirmeli Ancapol CarboThane Karbon Esaslı Poliüretan Reçine (ağırlıkça 100:80 standart veya 100:60–100:70 tok/esnetilebilir oran, 75 Shore D) tercih edilir.
| Teknik Parametre (TDS) | ANCAPOL AP902 Sıvı Plastik Poliüretan Reçine | ANCAPOL CarboThane Karbon Esaslı Poliüretan |
|---|---|---|
| Kimyasal Yapı ve Görünüm | A: Beyaz-Krem Sıvı | B: Kahverengi Sıvı → Kürleşmiş: Bej / Krem Rijit Plastik | Karbon güçlendirmeli iki bileşenli yüksek performanslı döküm tipi poliüretan |
| Karışım Oranı (Ağırlıkça A : B) | 100 : 100 (1 : 1 Eşit Ağırlık) | 100 : 80 (Standart) | Darbe sönümleme için: 100 : 60 veya 100 : 70 |
| Nihai Sertlik ve Kürleşmiş Yoğunluk | 70 – 75 Shore D | 1,02 – 1,06 g/cm³ (A: 0,85–0,95 | B: 1,12–1,15 g/cm³) |
75 Shore D | 1,02 – 1,06 g/cm³ |
| Viskozite (25 °C) ve Çalışma Sıcaklığı | A: 100–200 mPa·s | B: 125–190 mPa·s (23–25 °C ideal) |
Zorunlu ≥ 23 °C (Malzeme ve ortam; <23 °C altında kristalleşme ve kırılganlık oluşur!) |
| Ön Hazırlık (A Bileşeni Çalkalama) | A bileşeni min. 3 dk güçlü çalkalanır (B bileşeni çalkalanmaz!) | A bileşeni min. 3 dk güçlü çalkalanır (B bileşeni çalkalanmaz!) |
| Karıştırma, Jel ve İplikleşme Süresi | 30 sn karıştırma | 120–200 sn jelleşme | 220–240 sn iplikleşme | 240–300 sn ilk kuruma |
30 sn karıştırma | 2 dakika (120 sn) reaksiyon süresi |
| Kalıptan Çıkarma, Çıkış Isısı ve Zımpara | 10 – 15 dk kalıp açma (~85 °C çıkış ısısı; 9–12 dk soğuma) | 90 – 120 dk zımpara |
10 – 12 dk kalıp açma (~95–100 °C çıkış ısısı; 9–12 dk soğuma) |
| Kanonik Ambalaj / Set Seçenekleri | 1 kg Set, 2 kg Set, 10 kg Set ve 60 kg Set | 900 g Set (500+400 g), 1,8 kg Set, 9 kg Set ve 36 kg Set |
2. Sıvı Plastik Döküm vs. Plastik Enjeksiyon, Sıcak Sıvı Plastik, Sıvı ABS/PVC ve 3D Baskı
Atölye ve KOBİ ölçeğindeki üreticiler çoğu zaman sıcak sıvı plastik uygulaması (termoplastik granüllerin 200–260 °C sıcaklıkta eritilip çelik kalıba basıldığı plastik enjeksiyon), fırında pişirilen plastisol / sıvı pvc ve oda sıcaklığında dökülen sıvı plastik poliüretan döküm reçinesi kavramlarını birbiriyle karıştırır. Benzer şekilde kullanıcıların sıvı abs plastik aramasıyla talep ettiği şey, gerçekte ABS enjeksiyon parçaların tokluğunu ve 70–75 Shore D sertliğini oda sıcaklığında silikon kalıpta veren termoset poliüretan sıvı plastik sistemleridir.
Sıvı plastik fiyatları ve parça başı birim maliyet değerlendirilirken yalnızca kilogram hammadde bedeline değil; kalıp yatırımına, çevrim süresine ve dolgu oranına bakılmalıdır. 5 adet ile 2.500 adet arasındaki üretim serilerinde çelik kalıp maliyeti olmadan esnek RTV-2 silikon kalıplarla yapılan plastik kalıp dökümü, enjeksiyona kıyasla ilk yatırım maliyetini %95'in üzerinde düşürür.
| Karşılaştırma Kriteri | AP902 / CarboThane Sıvı Plastik Döküm | 3D Yazıcı (FDM / SLA Reçine) | Sıcak Plastik Enjeksiyon (ABS / PVC / PP) |
|---|---|---|---|
| Kalıp ve Ekipman Yatırımı | Çok Düşük (Esnek plastik döküm kalıp — RTV-2 silikon + dijital terazi) | Kalıpsız (Yazıcı yatırımı, tekil üretim) | Çok Yüksek (CNC çelik kalıp + sıcak enjeksiyon presi) |
| Uygulama Sıcaklığı ve Güvenlik | Oda sıcaklığında (23–25 °C) sıvı döküm; eritme fırını gerektirmez |
Nozül 200–250 °C veya UV lazer kürleme |
180–260 °C sıcak sıvı plastik uygulaması / fırınlı sıvı pvc |
| Parça Başı Çevrim Süresi | 10 – 15 dakika (Çoklu silikon kalıpla saatte onlarca parça) | 2 – 14 saat (Geometri ve doluluk oranına göre) |
20 – 60 saniye (Yalnızca yüksek adetlerde ekonomik) |
| Yüzey Kalitesi ve Mekanik Yapı | Katman izsiz, izotropik termoset yapı (sıvı abs plastik muadili 70–75 Shore D) |
Katman çizgili (Z ekseninde ayrılma riski, zımpara gerektirir) | Pürüzsüz termoplastik yüzey |
| En Ekonomik Üretim Adedi | 5 – 2.500 adet (Master modelden hızlı çoğaltma) | 1 – 5 adet (Ana model / prototip üretimi) |
10.000+ adet seri imalat |
3. Evde Plastik Döküm ve Atölye Üretiminde Hangi Parçalar Dökülür?
Evde plastik döküm ve evde sıvı plastik yapımı projelerinden endüstriyel seri imalata kadar poliüretan reçine sistemlerinin tercih edildiği başlıca uygulama alanları şunlardır:
- 3D Baskı Master Modellerin Seri Çoğaltılması: 3D yazıcıda 10 saatte basılan tek bir ana model özenle zımparalanıp parlatıldıktan sonra RTV-2 silikonla kalıplanır; ardından AP902 Sıvı Plastik Poliüretan Döküm Reçinesi ile katman izi olmayan pürüzsüz kopyalar her 10–15 dakikada bir dökülür.
- Ahşap Taklidi Mobilya Parçaları, Söve ve Dekoratif Aplikler: Oymalı mobilya taçları, ayna çerçeveleri, rozetler ve mimari modeller; A bileşenine ağırlıkça
%10–20oranında Refrakte İçi Boş Cam Kürecik (1 kg) veya seri imalatta Refrakte Cam Kürecik (5 kg) eklenerek doğal ahşap yoğunluğuna indirilir, çivi/vida tutar ve çatlama yapmaz. - Otomotiv Parçaları, Dişli, Klips ve Fonksiyonel Prototipler: Kırılan veya üretimi durmuş plastik dişliler, tampon klipsleri, makine kapakları ve aparat gövdeleri CarboThane Karbon Esaslı Poliüretan Reçine ile yüksek ısı ve darbe dayanımlı olarak üretilir.
- Heykel, Büst, Minyatür Figür ve Cosplay Ekipmanları: Kırılgan alçı veya kokulu polyester yerine ince kesitlerde dahi formunu koruyan, kolay boyanabilen hafif ve dayanıklı poliüretan plastik figürler elde edilir.
4. Döküm Öncesi Kritik Hazırlık: A Bileşenini 3 Dakika Çalkalama ve Karışım Oranı Tablosu
Sıvı plastik döküm reçinesi uygulamalarında en sık yapılan hata, A bileşeni bidonunu çalkalamadan doğrudan teraziye dökmektir. Hem AP902 hem de CarboThane sistemlerinde A komponenti (poliol), beklediğinde ambalajın dibine krema kıvamında çöken fonksiyonel katkılar içerir. Bu nedenle:
- A Bileşenini Minimum 3 Dakika Çalkalayın: Her kullanımdan önce A bileşeni bidonunu en az 3 dakika güçlüce çalkalayın ve temiz bir çubukla dibe çöken katkının tamamen eriyip homojenleştiğini kontrol edin. A bileşeni iyi çalkalanmazsa dökülen sıvı plastik reçine kalıpta istemsiz şişme yapar veya yüzeyde yağlı/yumuşak faz bırakır.
- B Bileşenini Asla Çalkalamayın: B komponenti (MDI izosiyanat) homojen bir sıvıdır; çalkalanırsa içerisine mikro hava kabarcıkları hapsolur ve hızlı reaksiyon süresinde bu kabarcıklar parçanın içinde kalır.
- Sıcaklık ve Dijital Terazi Kontrolü: Tartımı hacimsel kaplarla değil,
0,1 ghassasiyetli dijital teraziyle yapın. Özellikle CarboThane dökümünde ortam ve malzeme sıcaklığının minimum 23 °C olduğundan emin olun; CarboThane'de standart100:80oranı maksimum rijitlik (75 Shore D) verirken, parçada hafif esneklik ve tok darbe sönümleme istendiğinde B sertleştirici oranı ağırlıkça100:70veya100:60seviyesine çekilebilir.
| Sistem ve Hedef Karışım | A Bileşeni (Poliol) | B Bileşeni (İzosiyanat) | Toplam Net Döküm | Tipik Parça / Kalıp Uygulaması |
|---|---|---|---|---|
| AP902 Sıvı Plastik (100 : 100) — Küçük | 100 g A |
100 g B |
200 g | Minyatür figür, mobilya rozeti, 3D baskı prototip kopyası |
| AP902 Sıvı Plastik (100 : 100) — Orta | 250 g A |
250 g B |
500 g | Oymalı mobilya tacı, heykel büstü, dekoratif çerçeve |
| AP902 Sıvı Plastik (100 : 100) — Tam 1 kg | 500 g A |
500 g B |
1.000 g (1 kg) | Çoklu silikon kalıp serisi veya geniş mimari söve/panel |
| CarboThane Standart (100 : 80) — Rijit | 500 g A |
400 g B |
900 g Set | 75 Shore D otomotiv parçası, dişli, fonksiyonel aparat (≥23 °C) |
| CarboThane Alternatif (100 : 70) — Tok/Esnek | 100 g A |
70 g B (veya 60 g B) |
170 g (veya 160 g) | Yüksek darbe sönümleme ve hafif esneklik istenen klips/tırnaklar |
Kalıp Hacminizi ve Gereken Silikon / Reçine Gramajını Hemen Hesaplayın
Modelinizin en, boy ve yükseklik ölçülerini girerek ihtiyacınız olan net gramajı saniyeler içinde görebilirsiniz:
5. Sıvı Plastik Nasıl Yapılır? 0. Saniyeden 15. Dakikaya Adım Adım Döküm Protokolü
Atölyede sıfır fireyle poliüretan döküm nasıl yapılır ve sert plastik döküm nasıl yapılır sorularının resmî TDS zaman çizelgesine dayalı uygulama adımları şöyledir:
Adım 1: Kalıp Hazırlığı ve İç Çekirdek (Dökümde Maça Nedir?)
Kalıbınızın tamamen kuru, temiz ve 23–25 °C sıcaklığında olduğundan emin olun. İçi boş, ters açılı (undercut) veya boru/kapak formundaki parçalarda iç boşluğu oluşturmak için kalıbın merkezine yerleştirilen sökülebilir iç kalıp parçasına maça denir (kullanıcıların dökümde maça nedir sorgusuyla aradığı bu parça, sıvı plastik dökümünde genellikle esnek RTV-2 silikondan üretilir ki kürlenen sert plastik parça çekirdeği sıktığında maça esneyerek içinden kolayca çekilebilsin).
Adım 2: A Bileşenini 3 Dakika Çalkalama, Renklendirme ve Tartım
A bileşeni bidonunu minimum 3 dakika çalkalayın. Kütleden renklendirme yapacaksanız Poliüretan ve RTV-2 Sıvı Renklendirici Pigment veya hafifletme dolgusu kullanacaksanız cam küreciği B bileşenini eklemeden önce A bileşeninin içine karıştırın. Ardından dijital terazide AP902 için 100:100 (1:1), CarboThane için 100:80 oranında B sertleştiriciyi tartın.
Adım 3: 30 Saniye Homojen Karıştırma ve Kesintisiz Döküm
B bileşenini A kabına eklediğiniz anda kronometreyi başlatın ve plastik/metal spatulayla kabın yan duvarlarını ve dibini sıyırarak tam 30 saniye boyunca hızlı fakat girdap (hava) yaptırmadan karıştırın. Karışımı bekletmeden kalıbın en derin noktasından ince bir şerit halinde dökün. AP902 sisteminde 120–200. saniyelerde kremleşme/jelleşme, 220–240. saniyelerde iplikleşme ve 240–300. saniyelerde ilk kuruma gerçekleşir; CarboThane sisteminde ise reaksiyon süresi 2 dakikadır.
Adım 4: Kalıptan Çıkarma (10–15 Dakika) ve Termal Soğuma
23 °C ortamda CarboThane 10–12 dakikada, AP902 ise 10–15 dakikada kalıptan çıkarılacak rijitliğe ulaşır (çok ince cidarlı parçalarda ekzotermik ısı daha düşük olduğu için kalıp açma süresi birkaç dakika uzar). Kalıptan çıkan parça AP902'de ~85 °C, CarboThane'de ~95–100 °C sıcaklıktadır ve 9–12 dakika içinde el yakmayacak sıcaklığa iner. Parçayı kalıptan çıkardıktan sonra düz bir tezgahta soğumaya bırakın; kalıp ısındıkça peş peşe yapılan 2. ve 3. ardışık dökümler ilk dökümden bile daha pürüzsüz yüzey kalitesi verir.
6. İzosiyanat-Nem Reaksiyonu, Kalıp Hazırlığı ve RTV-2 Silikon Kalıp Ömrünü Uzatma
Poliüretan sıvı plastiklerin B bileşeni (MDI izosiyanat) havadaki veya yüzeydeki su molekülleriyle temas ettiğinde karbondioksit ($\text{CO}_2$) gazı açığa çıkarır. Bu nedenle poliüretan kalıp ve döküm ortamı yönetiminde şu kurallar uygulanmalıdır:
- Doğru RTV-2 Silikon Kalıp Seçimi: Rijit poliüretan parçaların kırılmadan çıkması için derin girintili figürlerde 15 Shore Beyaz RTV-2 Kalıp Silikonu, standart mobilya ve prototip kalıplarında 20 Shore Beyaz RTV-2 Kalıp Silikonu veya 25 Shore Beyaz RTV-2 Kalıp Silikonu, yüksek boyutsal rijitlik isteyen teknik kalıplarda ise 40 Shore Yarı Şeffaf RTV-2 Kalıp Silikonu tercih edilir. Kondenzasyon (kalay) kürlenmeli RTV-2 silikonlar ağırlıkça
%3–%4katalizörle döküldükten sonra3–4 saatteaçılır ve ilk sıcak poliüretan dökümünden önce 24 saat dinlendirilir. - Kalıp Ömrünü Uzatma: Kürlenen poliüretan parça
85–100 °Cısı yaydığı için parçayı silikon kalıbın içinde gereğinden uzun tutmayın; 10–15. dakikada kalıptan alın ve kalıp yüzeyini Sıvı Kalıp Ayırıcı veya master model hazırlığında Polivaks SV-6 Kalıp Ayırıcı Vaks ile destekleyin. - 90 Gün Tüketim ve Sıkı Kapak Kuralı: Açılmış ambalajların kapaklarını her tartımdan hemen sonra hava almayacak şekilde sıkıca kapatın ve 90 gün içinde tüketin (açılmamış ambalajda
25–30 °C'de raf ömrü AP902'de6–12 ay, CarboThane'de1 yıldır).
7. Sıvı Plastik Parçaları Renklendirme, Zımparalama (90–120 dk) ve PolyGrip (10:1) ile Boyama
Kalıptan çıkan AP902 parçalar dökümden 90–120 dakika sonra zımparalanabilir sertliğe ulaşır. Ancak poliüretan plastik yüzeyler düşük yüzey enerjisine sahip olduğundan ve kalıptan mikroskobik silikon/ayırıcı izleri taşıdığından, doğrudan atılan son kat boyalar zamanla pul pul soyulabilir. Kusursuz boya tutunması için resmî Ancapol PolyGrip Poliüretan & Plastik Boya Astarı TDS protokolü 4 adımda uygulanır:
- Yüzey Arındırma ve Keçe ile Matlaştırma: Parça yüzeyini %99,9 Saf İzopropil Alkol (İPA) veya pratik uygulama için 1 Litre Sprey Başlıklı %99,9 Saf İPA ile silerek yağ ve kalıp ayırıcıdan arındırın; ardından çizmeyen keçe ile hafifçe matlaştırıp tozunu alın.
- Hassas Tartım (Ağırlıkça 10 : 1): PolyGrip poliüretan boya astarı tek bileşenli değildir; standart
1.000 g PolyGrip Astar (A) + 100 g Sertleştirici (B) = 1.100 g (1,1 kg) Setiçerisinden dijital teraziyle her 10 birim Astar için 1 birim Sertleştirici (10 : 1) tartıp homojen karıştırın. Kaptaki çalışma süresi (pot life) maksimum 3 saattir; artan karışımı asla orijinal kutusuna geri dökmeyin. - 1,7 mm Tabanca ile Uygulama: En pürüzsüz film tabakası için 1,7 mm meme çaplı boya tabancası ile eşit kalınlıkta püskürtün (fırça veya rulo kullanılırsa film kalınlığı arttığı için kuruma süresi uzar).
- 24 Saat Sonra Zımpara ve Son Kat Boya: Astarın yüzeyle tam bütünleşmesi ve risksiz zımparalanması için uygulamadan 24 saat (1 gün) sonra ince yoklama zımparasını yapıp akrilik, poliüretan veya selülozik son kat boyaya geçin. Ekipman ve tabanca temizliğinde kürlenmemiş kalıntılar için %99,9 Saf Aseton kullanabilirsiniz.
8. Kabarcık, Köpürme, Kristalleşme (<23 °C) ve Eksik Dolum Sorun Giderme Rehberi
Sorun 1: Parça Kalıpta Köpürdü, Şişti veya Süngerleşti
Teşhis ve Çözüm: İki temel nedeni vardır: Ya A bileşeni döküm öncesi minimum 3 dakika çalkalanmamıştır (dibe çöken katkı homojenleşmediğinde şişme yapar) ya da kalıpta/dolguda nem vardır. A bileşenini 3 dakika çalkalayıp çubukla dip kontrolü yapın, kalıbı döküm öncesi İPA ile silip kurutun.
Sorun 2: CarboThane Dökümü Kırılgan Çıktı veya Bidonda Kristalleşme Var
Teşhis ve Çözüm: CarboThane malzeme veya ortam sıcaklığı 23 °C'nin altına düşmüştür. Resmî TDS kuralı uyarınca 23 °C altındaki soğuk ortamlarda döküm yapmayın; hammadde bidonlarını uygulama öncesi 23–25 °C oda sıcaklığına getirin.
Sorun 3: Parçanın Yüzeyi Yapışkan Kaldı veya Tam Sertleşmedi
Teşhis ve Çözüm: Hacimsel bardakla göz kararı ölçüm yapılmış veya karıştırma 30 saniyenin altında tutulmuştur. AP902 için ağırlıkça 100:100, CarboThane için 100:80 (veya 100:60–70) oranını dijital terazide tartın ve kabın yanlarını sıyırarak 30 saniye karıştırın.
Sorun 4: İnce Detaylarda Hava Boşluğu Kaldı
Teşhis ve Çözüm: B bileşeni çalkalanmış (kabarcık yapmış) veya reçine kalıbın üstünden hızlıca boca edilmiştir. B bileşenini asla çalkalamayın; reçineyi en derin noktadan ince sicim halinde döküp ilk 60 saniye içinde kalıbı hafifçe yatırarak havayı tahliye edin.
9. Sıvı Plastik ve Poliüretan Döküm Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sıvı plastik nasıl yapılır ve evde plastik döküm için enjeksiyon makinesi gerekir mi?
Hayır, enjeksiyon makinesi veya eritme fırını gerekmez. Evde veya atölyede sıvı plastik dökümü yapmak için AP902 Sıvı Plastik Poliüretan Reçine (ağırlıkça 100:100 eşit oran) veya CarboThane (ağırlıkça 100:80 oran, ≥23 °C) kullanılır. A bileşeni 3 dakika çalkalandıktan sonra dijital terazide B bileşeniyle tartılır, 30 saniye karıştırılıp RTV-2 silikon kalıba dökülür ve 10–15 dakika içinde katı plastik parça olarak kalıptan çıkarılır.
AP902 Sıvı Plastik ile CarboThane Karbon Esaslı Poliüretan arasındaki fark nedir?
AP902 ağırlıkça 100:100 (1:1) oranında karışan, kürlendiğinde bej/krem renkte 70–75 Shore D sertliğe ulaşan, ahşap taklidi mobilya parçaları, söve, heykel ve genel prototip dökümü için geliştirilmiş sıvı plastiktir. CarboThane ise ağırlıkça 100:80 (veya tok darbe sönümleme için 100:60–100:70) oranında karışan, minimum 23 °C sıcaklıkta uygulanan, 75 Shore D sertliğinde karbon güçlendirmeli otomotiv ve mühendislik poliüretanıdır.
A bileşeni neden dökümden önce 3 dakika çalkalanmalıdır, B bileşeni çalkalanır mı?
AP902 ve CarboThane sistemlerinde A bileşeni (poliol) beklediğinde bidonun dibine krema kıvamında çöken katkılar içerir; her kullanımdan önce minimum 3 dakika güçlüce çalkalanıp çubukla kontrol edilmezse döküm şişme yapar. B bileşeni (izosiyanat) ise kesinlikle çalkalanmaz çünkü çalkalama sıvı içine hava kabarcığı hapseder.
Sıvı plastik parça kaç dakikada kalıptan çıkar ve ne zaman zımparalanır?
23–25 °C ortam sıcaklığında CarboThane 10–12 dakikada, AP902 ise 10–15 dakikada silikon kalıptan çıkarılır (ince cidarlı parçalarda süre uzar). Kalıptan çıkan parça ~85–100 °C sıcaklıktadır ve 9–12 dakikada soğur. AP902 parçalar dökümden 90–120 dakika sonra güvenle zımparalanabilir.
Dökümde maça nedir ve sıvı plastik kalıplarında nasıl kullanılır?
Dökümde maça, içi boş veya ters açılı (undercut) plastik parçaların iç boşluğunu oluşturmak üzere kalıp içerisine yerleştirilen iç çekirdek parçasıdır. Sıvı plastik dökümünde maçalar genellikle 15–25 Shore A esnek RTV-2 kalıp silikonundan üretilir; böylece sertleşen poliüretan parça çekirdeği sıksa bile silikon maça esneyerek parçaya zarar vermeden çıkarılır.
Sıvı ABS plastik veya sıcak sıvı plastik uygulaması ile poliüretan döküm aynı şey midir?
Hayır. Sıcak sıvı plastik uygulaması ve ABS/PVC enjeksiyon, termoplastik granüllerin 200 °C üzerinde eritilip çelik kalıplara basınçla basılmasıdır. Poliüretan sıvı plastik döküm reçinesi ise oda sıcaklığında (23 °C) iki sıvının kimyasal reaksiyonuyla silikon kalıpta 70–75 Shore D sertliğe ulaşarak ABS plastik parçaların mekanik işlevini kalıp yatırımı olmadan sunar.
Sıvı plastik parçalar soyulmadan nasıl boyanır, PolyGrip astar nasıl kullanılır?
Parça önce %99,9 Saf İzopropil Alkol (İPA) ile kalıp ayırıcıdan arındırılır ve çizmeyen keçeyle hafifçe matlaştırılır. Ardından iki bileşenli Ancapol PolyGrip Poliüretan Boya Astarı dijital terazide ağırlıkça 10 birim Astar : 1 birim Sertleştirici (10:1) oranında tartılarak 1,7 mm boya tabancasıyla uygulanır (kaptaki ömrü maksimum 3 saattir). Uygulamadan 24 saat sonra zımpara ve son kat boyaya geçilir.
Sıvı plastik reçine içine cam kürecik veya sıvı pigment ne oranda katılır?
Parça ağırlığını düşürmek, ahşap yoğunluğu yakalamak ve kalın kesitlerde ekzotermik ısınmayı azaltmak için A bileşenine ağırlıkça %10–20 oranında Refrakte İçi Boş Cam Kürecik eklenebilir. Kütleden renklendirme için ise A bileşenine B sertleştiriciyi katmadan önce ağırlıkça %1–3 oranında nemsiz Poliüretan Sıvı Renklendirici Pigment karıştırılır.
Projenize Uygun Sıvı Plastik Poliüretan Setini Seçin
Hızlı prototipleme, mobilya aksesuarı ve seri parça üretimi için Ancapol AP902 Sıvı Plastik Poliüretan Döküm Reçinesi, yüksek darbe dayanımlı CarboThane Karbon Esaslı Poliüretan Reçine ve PolyGrip Poliüretan Boya Astarı çeşitlerimizi Poliüretan Reçineler kategorimizden inceleyebilirsiniz. Saat 15:00'e kadar verilen siparişlerde aynı gün kargo, 1.500 TL üzeri ücretsiz kargo ve Ankara İvedik OSB elden teslim avantajı geçerlidir.